నేటి ఉరుకుల పరుగుల జీవితంలో మధుమేహం (డయాబెటిస్) ఒక నిశ్శబ్ద శత్రువులా విస్తరిస్తోంది. ఒకప్పుడు వృద్ధాప్యంలో వచ్చే ఈ వ్యాధి, ఇప్పుడు మారుతున్న జీవనశైలి కారణంగా చిన్న వయసులోనే ప్రాణసంకటంగా మారుతోంది. చాలామంది రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలు విపరీతంగా పెరిగినప్పుడు మాత్రమే ఆందోళన చెందుతారు. కానీ, వాస్తవానికి టైప్-2 డయాబెటిస్ వ్యాధి నిర్ధారణ కావడానికి సుమారు 13 ఏళ్ల ముందు నుండే మన శరీరంలో మార్పులు మొదలవుతాయని వైద్య పరిశోధనలు చెబుతున్నాయి. దీనిని ‘ఇన్సులిన్ రెసిస్టెన్స్’ అంటారు. అంటే మన శరీరం ఇన్సులిన్ను సరిగ్గా వినియోగించుకోలేక మెటబాలిక్ ఒత్తిడికి గురవుతుంది.
దురదృష్టవశాత్తు, ఈ ప్రారంభ దశలో కనిపించే లక్షణాలు చాలా సాధారణంగా ఉంటాయి. తరచూ వచ్చే అలసటను పని ఒత్తిడి అనుకుంటాం, పాదాల తిమ్మిర్లను వయసు రీత్యా వచ్చే సమస్యలుగా భావిస్తాం. ఇలాంటి చిన్న చిన్న సంకేతాలను నిర్లక్ష్యం చేయడం వల్లే మధుమేహం ముదిరి శరీరంలోని కీలక అవయవాలను దెబ్బతీస్తుంది. మన శరీరం ఇచ్చే ఈ ముందస్తు హెచ్చరికలను గుర్తించి, సరైన సమయంలో జీవనశైలిలో మార్పులు చేసుకుంటే మధుమేహాన్ని ముందే అడ్డుకోవచ్చు లేదా దాని తీవ్రతను తగ్గించవచ్చు. ఆ సంకేతాలు ఏమిటో ఇప్పుడు వివరంగా తెలుసుకుందాం.
ముందస్తు లక్షణాలు
శ్వాస ఇబ్బందులు మరియు అలసట
ఇన్సులిన్ రెసిస్టెన్స్ వల్ల గుండె పనితీరుపై ఒత్తిడి పడుతుంది.
మెట్లు ఎక్కుతున్నప్పుడు లేదా చిన్నపాటి శారీరక శ్రమ చేసినా శరీరం భారంగా అనిపిస్తుంది.
సరిగ్గా విశ్రాంతి తీసుకున్నప్పటికీ ఎప్పుడూ నీరసంగా, అలసటగా ఉండటం మధుమేహానికి ప్రధాన సంకేతం.
చర్మం మరియు నరాలలో మార్పులు
మెడ వెనుక భాగం, చంకలు మరియు గజ్జల వద్ద చర్మం నల్లగా, మందంగా మారడం (Acanthosis Nigricans) రక్తంలో ఇన్సులిన్ స్థాయిల అసమతుల్యతను సూచిస్తుంది.
రక్త ప్రసరణలో మార్పుల వల్ల పాదాలు, చేతి వేళ్లలో మంటలు లేదా తిమ్మిర్లు రావడం జరుగుతుంది.
రోగనిరోధక శక్తి తగ్గడం
రక్తంలో గ్లూకోజ్ నియంత్రణ లేకపోతే తెల్ల రక్తకణాల సామర్థ్యం తగ్గుతుంది.
దీనివల్ల తరచూ యూరిన్ ఇన్ఫెక్షన్లు, చిగుళ్ల సమస్యలు మరియు ఫంగల్ ఇన్ఫెక్షన్లు వేధిస్తుంటాయి.
ఏదైనా చిన్న గాయమైనా లేదా పుండు పడినా అవి తగ్గడానికి సాధారణం కంటే ఎక్కువ సమయం తీసుకోవడం గమనించాలి.
కంటి చూపుపై ప్రభావం
మెటబాలిక్ అసమతుల్యతల వల్ల కంటిలోని రక్త నాళాలు దెబ్బతింటాయి.
దీనివల్ల అకస్మాత్తుగా చూపు మసకబారడం లేదా దృష్టిలో మార్పులు రావడం సంభవిస్తుంది. దీనిని కేవలం ఫోన్ లేదా కంప్యూటర్ స్క్రీన్ చూడటం వల్ల వచ్చిన సమస్యగా భావించి పొరపడకూడదు.
ఏం చేయాలి?
పరీక్షలు చేయించుకోండి: పైన పేర్కొన్న లక్షణాలు కనిపిస్తే వెంటనే Fasting Glucose మరియు HbA1c వంటి రక్త పరీక్షలు చేయించుకోవాలి.
కుటుంబ చరిత్ర: మీ తల్లిదండ్రులకు లేదా రక్త సంబంధీకులకు డయాబెటిస్ ఉంటే, లక్షణాలు లేకపోయినా 30 ఏళ్లు దాటాక ఏడాదికి ఒకసారి పరీక్ష చేయించుకోవడం ఉత్తమం.
ముందస్తు గుర్తింపు: డయాబెటిస్ను ప్రారంభ దశలో (Prediabetes) గుర్తించడం వల్ల ఆహార నియమాలు, వ్యాయామం ద్వారా పూర్తి స్థాయి వ్యాధిగా మారకుండా అడ్డుకోవచ్చు.
