ప్రస్తుత డిజిటల్ యుగంలో ఆన్లైన్ లేదా ఆఫ్లైన్ మార్కెట్లలో మనకు నిరంతరం రకరకాల డిస్కౌంట్లు, బంపర్ ఆఫర్లు కనిపిస్తూనే ఉంటాయి. ఏదైనా ఆఫర్ ఉందని తెలిస్తే చాలు.. ఆ వస్తువుతో మనకు ప్రస్తుతం అవసరం ఉందా లేదా అని కూడా ఆలోచించకుండా వెంటనే కొనేస్తుంటాం. దీని వెనుక వ్యాపారవేత్తలు ఉపయోగించే ఒక శక్తివంతమైన సైకలాజికల్ ట్రిక్ ఉంది, అదే “FOMO” (Fear Of Missing Out) మార్కెటింగ్ స్ట్రాటజీ. FOMO అంటే “చేజారిపోతుందనే భయం”. చాలామంది వ్యాపారస్తులు మరియు ఈ-కామర్స్ సంస్థలు తమ అమ్మకాలను (Sales) రాత్రికి రాత్రే భారీగా పెంచుకోవడానికి ఈ వ్యూహాన్ని ఒక బ్రహ్మాస్త్రంలా ఉపయోగిస్తుంటారు. దీనివల్ల కస్టమర్లు ఆలోచించే సమయం లేకుండా, కేవలం భావోద్వేగానికి లోనై నిర్ణయాలు తీసుకుంటారు. ఫలితంగా అవసరం లేని వస్తువులపై కూడా డబ్బు వృథా చేస్తుంటారు.
ఈ FOMO మార్కెటింగ్ స్ట్రాటజీ పూర్తిగా మానవ మనస్తత్వాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని పనిచేస్తుంది. ఇందులో భాగంగా వ్యాపారవేత్తలు తమ ఉత్పత్తులపై భారీ ఆఫర్స్ లేదా డిస్కౌంట్లను ప్రకటిస్తూనే, దానికి ఒక నిర్దిష్ట కాలపరిమితిని (Time Limit) విధిస్తారు. ఉదాహరణకు “ఆఫర్ కేవలం మరో 10 నిమిషాలు మాత్రమే”, “చివరి రెండు రోజులు మాత్రమే”, లేదా “స్టాక్ పరిమితంగా ఉంది (Only 2 items left)” వంటి హెచ్చరికలను మనకు చూపిస్తుంటారు. ఈ తరహా ప్రకటనలు చూడగానే కస్టమర్లలో ఒక రకమైన ఆందోళన మొదలవుతుంది. ఈ అద్భుతమైన ఆఫర్ను తాము ఎక్కడ మిస్ అవుతామేమో, తర్వాత కొందామంటే ఎక్కువ ధర పెట్టాల్సి వస్తుందేమో అనే భయం వారిని వెంటాడుతుంది. సాధారణంగా ఒక వస్తువును కొనడానికి, దాని ఫీచర్లు మరియు ధరలను సరిపోల్చడానికి వారాల సమయం తీసుకునే కస్టమర్ సైతం, ఈ FOMO స్ట్రాటజీ మాయలో పడి కేవలం నిమిషాల వ్యవధిలోనే ఆర్డర్ ప్లేస్ చేస్తాడు.
వ్యాపార ప్రకటనల వెనుక ఉన్న ఇటువంటి వ్యాపార వ్యూహాలను గమనించకపోతే మనం అనవసరపు అప్పుల్లో లేదా ఆర్థిక ఇబ్బందుల్లో పడే ప్రమాదం ఉంది. కాబట్టి, స్మార్ట్ కస్టమర్గా మారడానికి ఏ వస్తువు కొనేముందైనా కొన్ని సెకన్లు ఆగి బాగా ఆలోచించడం అలవాటు చేసుకోవాలి. ఆన్లైన్లో ఏదైనా ఆఫర్ కనిపించగానే తొందరపడి ‘బై నౌ’ (Buy Now) కొట్టకుండా, ఆ వస్తువు నిజంగా మన జీవితానికి ఎంతవరకు అవసరమో విశ్లేషించుకోవాలి. అవసరమైతే ఆ వస్తువును ‘కార్ట్’ (Cart) లో వేసి ఒక రోజు పాటు అలాగే ఉంచాలి, దీనినే 24 గంటల నియమం అంటారు. మరుసటి రోజుకి ఆ వస్తువుపై ఉన్న ఆకర్షణ తగ్గి, అది మనకు నిజంగా అవసరమో కాదో స్పష్టత వస్తుంది. ఆఫర్ల పేరుతో కంపెనీలు సృష్టించే కృత్రిమ అత్యవసర పరిస్థితిని (Artificial Urgency) గుర్తించి, మీ బడ్జెట్కు అనుగుణంగా సరైన నిర్ణయం తీసుకోవడమే బుద్ధిమంత లక్షణం.
