అమెరికా-చైనా సంబంధాలు మరోసారి ప్రపంచ దృష్టిని ఆకర్షిస్తున్నాయి. చైనా అధ్యక్షుడు షీ జిన్పింగ్ అమెరికా పర్యటనకు సిద్ధమవుతుండగా, ఈ భేటీ చుట్టూ రాజకీయ, ఆర్థిక, వ్యూహాత్మక చర్చలు ఊపందుకున్నాయి. సాధారణంగా ఇలాంటి పర్యటనల్లో పెద్ద సంఖ్యలో వ్యాపారవేత్తలు, పెట్టుబడిదారులు పాల్గొనడం ఆనవాయితీ. కానీ ఈసారి జిన్పింగ్ ఒంటరిగానే వస్తున్నారనే వార్తలు వెలువడటంతో ఈ పర్యటనపై ఆసక్తి మరింత పెరిగింది. అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ స్వయంగా విమానాశ్రయానికి వెళ్లి స్వాగతం పలకనున్నప్పటికీ.. చైనా నుంచి పెద్ద వ్యాపార ఒప్పందాలు వస్తాయనే ఆశలు మాత్రం కనిపించడం లేదు. దీంతో ఈ భేటీ అసలు లక్ష్యం ఏమిటన్న చర్చ మొదలైంది.
వ్యాపార ఒప్పందాల కంటే రాజకీయ సంకేతాలే ఎక్కువ
గతంలో అమెరికా-చైనా సమావేశాలు జరిగినప్పుడు ఇరు దేశాల వ్యాపార వర్గాలు కూడా పెద్ద సంఖ్యలో పాల్గొనేవి. ముఖ్యంగా 2015లో షీ జిన్పింగ్ అమెరికా పర్యటన సందర్భంగా చైనా పారిశ్రామికవేత్తల బృందం కూడా వెళ్లింది. అయితే ఇప్పుడు పరిస్థితులు పూర్తిగా మారిపోయాయి. కృత్రిమ మేధ, సెమీకండక్టర్లు, తైవాన్, వాణిజ్య ఆంక్షలు, భద్రతా అంశాలపై ఇరు దేశాల మధ్య విభేదాలు పెరిగాయి. ఈ నేపథ్యంలో చైనా నుంచి కార్పొరేట్ ప్రతినిధులు ఎవరూ లేకపోవడం గమనార్హం. మరోవైపు ట్రంప్-జిన్పింగ్ సమావేశానికి అమెరికా టెక్నాలజీ రంగ దిగ్గజాలు హాజరుకానుండటం, అమెరికా వ్యాపార వర్గాలు మాత్రం చైనాతో సంభాషణకు ఆసక్తి చూపుతున్నాయనే సంకేతాలను ఇస్తోంది.
మిడ్టర్మ్ ఎన్నికల ముందు ట్రంప్కు అవకాశం
అమెరికాలో మిడ్టర్మ్ ఎన్నికలు సమీపిస్తున్న తరుణంలో ఈ భేటీ ట్రంప్కు రాజకీయంగా కీలకంగా మారింది. ప్రపంచంలోని రెండో అతిపెద్ద ఆర్థిక శక్తి నాయకుడితో సమావేశం కావడం ద్వారా అంతర్జాతీయ వేదికపై తన నాయకత్వాన్ని ప్రదర్శించే అవకాశం ఆయనకు లభిస్తోంది. ఒకవేళ ఈ సమావేశం తర్వాత ఉద్రిక్తతలు కొంత తగ్గినా, వాణిజ్యం లేదా పెట్టుబడులపై సానుకూల సంకేతాలు వచ్చినా వాటిని ఎన్నికల ప్రచారంలో ట్రంప్ ఉపయోగించుకునే అవకాశం ఉంది. అయితే ఫలితాలు ఆశించిన విధంగా రాకపోతే ప్రతిపక్షం దీనిని విమర్శించే అవకాశం కూడా ఉంది. అందుకే ఈ భేటీ రాజకీయంగా కూడా ఎంతో ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది.
సొంత పార్టీలోనూ చైనా విషయంలో ఒత్తిడి
షీ జిన్పింగ్కు ఘన స్వాగతం పలకాలన్న ట్రంప్ నిర్ణయం రిపబ్లికన్ పార్టీలోని కొందరు నేతలకు నచ్చడం లేదు. ముఖ్యంగా చైనా పట్ల కఠిన వైఖరి అవలంబించాలని భావించే వర్గాలు దీనిని వ్యతిరేకిస్తున్నాయి. చైనా సైనిక విస్తరణ, తైవాన్ అంశం, ఇరాన్తో సంబంధాలు వంటి విషయాల్లో అమెరికా మరింత గట్టిగా వ్యవహరించాలని వారు కోరుతున్నారు. అందువల్ల ట్రంప్ ఒకవైపు చైనాతో సంభాషణ కొనసాగించాల్సి ఉండగా, మరోవైపు తన సొంత పార్టీ ఆందోళనలను కూడా సమతుల్యం చేయాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది.
ప్రపంచం దృష్టి ట్రంప్-షీ డీల్పై
ప్రస్తుతం ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థలో అమెరికా, చైనా దేశాల పాత్ర అత్యంత కీలకం. అందువల్ల ఈ రెండు దేశాల నాయకుల మధ్య జరిగే ప్రతి సమావేశం అంతర్జాతీయ మార్కెట్లు, పెట్టుబడిదారులు, మిత్రదేశాలు ఆసక్తిగా గమనిస్తాయి. ఈసారి భారీ వ్యాపార ఒప్పందాల కంటే రాజకీయ సందేశాలు, వ్యూహాత్మక చర్చలకే ఎక్కువ ప్రాధాన్యం లభించే అవకాశం కనిపిస్తోంది. ట్రంప్ ఆశిస్తున్నట్లుగా ఇది ఆయనకు ఎన్నికల ముందు విజయ సంకేతంగా మారుతుందా? లేక చైనాతో విభేదాలు కొనసాగుతాయా? అన్నది ఈ భేటీ తర్వాతే స్పష్టత రానుంది.
