ఒక రాష్ట్ర ఎన్నిక ఫలితం కొన్నిసార్లు ఆ రాష్ట్ర ప్రభుత్వాన్ని మాత్రమే మార్చుతుంది. కానీ రెండు పెద్ద రాష్ట్రాల్లో ఒకేసారి అధికార మార్పు జరిగితే దాని ప్రభావం దేశ రాజకీయాలపైనా పడుతుంది. మే 4న వెలువడిన అసెంబ్లీ ఎన్నికల ఫలితాల తర్వాత ఇప్పుడు అలాంటి పరిస్థితినే చూస్తున్నాం. పశ్చిమ బెంగాల్లో మమతా బెనర్జీ, తమిళనాడులో ఎంకే స్టాలిన్ ఓడిపోవడం ప్రతిపక్ష పార్టీలకు పెద్ద దెబ్బగా మారింది. ఇద్దరూ తమ రాష్ట్రాల్లో బలమైన నాయకులుగా ఉండటంతో పాటు జాతీయ స్థాయిలో బీజేపీకి ఎదురుగా నిలిచే నాయకులుగా కూడా కనిపించారు. వారి ఓటమి తర్వాత ఇండియా కూటమిలో బలం తగ్గిందనే అభిప్రాయం వస్తోంది. మరోవైపు కొత్త పార్టీల ఎదుగుదల, పాత మిత్రపక్షాల మధ్య దూరం, కొందరు నాయకులు కొత్త రాజకీయ మార్గాలను వెతకడం వంటి పరిణామాలు వేగంగా జరుగుతున్నాయి. దీంతో బీజేపీ నేతృత్వంలోని ఎన్డీఏకు పార్లమెంటులో 131వ రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లుకు మరింత మద్దతు లభించే పరిస్థితి ఏర్పడవచ్చనే చర్చ మొదలైంది.
131వ రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లు ఎందుకు మళ్లీ చర్చలోకి వచ్చింది?
ఈ రాజకీయ మార్పుల మధ్య 131వ రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లు మళ్లీ ప్రధాన చర్చగా మారింది. ఈ బిల్లును గతంలో ప్రభుత్వం పార్లమెంటులో ఆమోదింపజేయలేకపోయింది. ఒకే దేశం-ఒకేసారి ఎన్నికలు, నియోజకవర్గాల హద్దుల మార్పు, లోక్సభ స్థానాల పెంపు, మహిళలకు రిజర్వేషన్ వంటి అంశాలను ఒకే మార్పులో తీసుకురావాలనే ఉద్దేశం ఉందని చెబుతున్నారు. లోక్సభ, రాష్ట్ర అసెంబ్లీలకు ఒకేసారి ఎన్నికలు జరిగితే ఎన్నికల ఖర్చు తగ్గుతుందని కేంద్రం భావిస్తోంది. ప్రభుత్వాలు తరచూ ఎన్నికల పనుల్లో పడకుండా పాలనపై దృష్టి పెట్టవచ్చని కూడా వాదిస్తోంది. అయితే ఇందులో అన్ని పార్టీలు అంగీకరించే అంశాలు మాత్రమే లేవు. జనాభా ఆధారంగా లోక్సభ స్థానాలు పెంచితే కొన్ని ఉత్తరాది రాష్ట్రాలకు ఎక్కువ సీట్లు వచ్చే అవకాశం ఉంది. జనాభాను నియంత్రించిన దక్షిణాది రాష్ట్రాలకు తమ రాజకీయ బలం తగ్గిపోతుందనే భయం ఉంది. అందువల్ల ఈ బిల్లు కేవలం ఎన్నికల తేదీలకు సంబంధించినది కాదు. దేశంలో ఏ రాష్ట్రానికి ఎంత రాజకీయ బలం ఉండాలి అనే పెద్ద ప్రశ్నతో కూడా ముడిపడి ఉంది.
ప్రాంతీయ పార్టీల వ్యూహాలు మారుతున్నాయా?
ఎన్నికల ఓటముల తర్వాత కొన్ని ప్రాంతీయ పార్టీల నిర్ణయాలు కూడా మారే అవకాశం కనిపిస్తోంది. పశ్చిమ బెంగాల్లో తృణమూల్ కాంగ్రెస్ బలహీనపడితే ఆ పార్టీకి చెందిన కొందరు ఎంపీలు కేంద్రానికి దగ్గరవచ్చనే ప్రచారం ఉంది. తమిళనాడులో కాంగ్రెస్, విజయ్ నేతృత్వంలోని కొత్త పార్టీతో కలిసి పనిచేస్తే డీఎంకేతో ఉన్న పాత బంధం బలహీనపడవచ్చు. శరద్ పవార్ వర్గం, ఉద్ధవ్ థాకరే వర్గం వంటి పార్టీలు కూడా తమ భవిష్యత్తును దృష్టిలో పెట్టుకొని కొత్త నిర్ణయాలు తీసుకోవచ్చు. ఇలాంటి పరిస్థితిలో గతంలో బిల్లును వ్యతిరేకించిన పార్టీలు ఇప్పుడు పూర్తిగా వ్యతిరేకించకుండా కొన్ని షరతులతో మద్దతు ఇవ్వవచ్చు. కాంగ్రెస్ కూడా ఒంటరిగా మిగలకుండా అన్ని పార్టీలతో చర్చ జరగాలని కోరే అవకాశం ఉంది. ఇదే జరిగితే గతంలో ఓడిపోయిన బిల్లును ప్రభుత్వం మళ్లీ తీసుకురావచ్చు. అయితే పార్టీల్లో మార్పులు వచ్చాయని రాజ్యాంగ సవరణను తొందరగా పూర్తి చేయడం సరైంది కాదు. ప్రతి రాష్ట్రం అభిప్రాయం వినాలి. ప్రజలకు బిల్లులోని అన్ని అంశాలను స్పష్టంగా చెప్పాలి.
బీజేపీకి లాభమా? లేక కొత్త రాజకీయ సవాలా?
ఈ మార్పులు బీజేపీకి వెంటనే లాభం చేస్తాయని చెప్పడం కూడా తొందరపాటు అవుతుంది. లోక్సభ స్థానాలు పెరిగితే కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఆ పార్టీకి ఎక్కువ సీట్లు రావచ్చు. కానీ దక్షిణాది రాష్ట్రాల్లో అన్యాయం జరుగుతోందనే భావన పెరిగితే అక్కడ బీజేపీకి రాజకీయ నష్టం కలగవచ్చు. ఒకేసారి ఎన్నికలు జరిగితే జాతీయ నాయకత్వం, ప్రధానమంత్రి అభ్యర్థి వంటి అంశాలే ముందుకు రావచ్చు. దాంతో పెద్ద పార్టీలకు లాభం కలిగినా ప్రాంతీయ పార్టీల సమస్యలు, రాష్ట్ర అవసరాలు వెనక్కి వెళ్లే ప్రమాదం ఉంది. 2024 లోక్సభ ఎన్నికల్లో బీజేపీ ఊహించినంత మెజారిటీ సాధించలేకపోయింది. ధరల పెరుగుదల, నిరుద్యోగం, పన్నుల భారం వంటి సమస్యలు ఇంకా ప్రజల్లో ఉన్నాయి. అందుకే రాజకీయ బలం పెరిగిందనే నమ్మకంతో పెద్ద మార్పులకు వెళ్లడం బీజేపీకి కూడా ప్రమాదమే. ఈ బిల్లు దేశ రాజకీయ రూపాన్ని మార్చవచ్చు. కానీ అది ఏ ఒక్క పార్టీ ప్రయోజనం కోసం కాకుండా, అన్ని రాష్ట్రాలకు న్యాయం జరిగేలా, ప్రజల నమ్మకం పొందేలా అమలు చేసినప్పుడే విజయవంతమవుతుంది.
