తెలుగు రాష్ట్రాల్లో, ముఖ్యంగా భాగ్యనగరంలో సంక్రాంతి, నూతన సంవత్సర వేడుకలంటే పతంగుల సందడి మామూలుగా ఉండదు. ఆకాశమంతా రంగురంగుల గాలిపటాలతో నిండిపోయి చూడముచ్చటగా ఉంటుంది. అయితే, ఈ సరదా వెనుక ఒక భయంకరమైన విషాదం దాగి ఉందన్న నిజాన్ని మనం గుర్తించాలి. గత కొన్నేళ్లుగా పతంగులు ఎగురవేసే క్రమంలో జరుగుతున్న ప్రమాదాలు ఎందరో అమాయక ప్రాణాలను బలితీసుకుంటున్నాయి. కేవలం వినోదం కోసం చేసే చిన్న పొరపాట్లు కుటుంబాల్లో తీరని లోటును మిగిల్చుతున్నాయి. పండుగ అంటే ఆనందం పంచాలి కానీ, అది ఒకరి ప్రాణాల మీదకు రాకూడదు.
చైనా మాంజా – ప్రాణాలను హరించే మృత్యుపాశం
పతంగుల పోటీలో పైచేయి సాధించడానికి చాలామంది ‘చైనా మాంజా’ లేదా గాజు పొడితో తయారు చేసిన సింథటిక్ దారాలను వాడుతున్నారు. ఈ దారాలు తెగవు, కానీ మనుషుల గొంతులకు, పక్షుల రెక్కలకు తగిలితే కత్తుల కంటే పదునుగా కోసేస్తాయి. ఇది ఒక రకమైన ప్లాస్టిక్ లేదా నైలాన్ మిశ్రమంతో తయారవ్వడం వల్ల పర్యావరణానికి కూడా తీవ్ర నష్టం చేకూరుస్తుంది. గాలిపటం దారం తెగిపోయిన తర్వాత కూడా, అది చెట్ల మీద లేదా విద్యుత్ తీగల మీద చిక్కుకుని పడిపోకుండా వేలాడుతూ ఉండిపోతుంది. అటుగా వెళ్లే వాహనదారులకు, ముఖ్యంగా టూ వీలర్లపై వెళ్లేవారికి ఇది ఉరితాడులా మారుతోంది. ఈ చైనా మాంజా వల్ల ఇప్పటికే ఎంతోమంది చిన్నారులు, సామాన్య ప్రజలు, చివరకు విధుల్లో ఉన్న ఆర్మీ జవాన్లు కూడా ప్రాణాలు కోల్పోవడం అత్యంత బాధాకరమైన విషయం.
మూగ జీవాల రోదన
మనం సరదాగా గాలిపటాలు ఎగురవేసే ఆకాశం పక్షుల ఆవాసం. చైనా మాంజా వంటి పదునైన దారాలు పక్షుల రెక్కలకు తగిలినప్పుడు అవి విలవిలలాడుతూ గాలిలోనే ప్రాణాలు వదులుతున్నాయి లేదా తీవ్ర గాయాలతో కిందపడిపోతున్నాయి. గాలిపటం తెగిపోయిన తర్వాత చెట్ల కొమ్మలపై చిక్కుకున్న ఈ దారాల్లో ఇరుక్కుపోయి వేలాది పక్షులు ప్రతి ఏటా మరణిస్తున్నాయి. పర్యావరణ సమతుల్యతలో కీలక పాత్ర పోషించే పక్షులు ఇలా మనుషుల నిర్లక్ష్యం వల్ల ప్రాణాలు కోల్పోవడం మానవత్వానికే మచ్చ. సంక్రాంతి పండుగ ప్రకృతిని గౌరవించే పండుగ, కానీ మన స్వార్థం కోసం మూగజీవాలను బలిపశువులను చేయడం ఎంతవరకు సమంజసం? మనం వాడే దారం పక్షుల పాలిట మృత్యుపాశం కాకుండా చూసుకోవడం మనందరి బాధ్యత.
కాసుల కక్కుర్తికి ప్రాణాలతో చెలగాటం
ప్రభుత్వం చైనా మాంజా విక్రయాలపై కఠినమైన నిషేధం విధించినప్పటికీ, క్షేత్రస్థాయిలో పరిస్థితి భిన్నంగా ఉంది. కొందరు వ్యాపారులు అధిక లాభాల కోసం, పాత నిల్వలను వదిలించుకోవడం కోసం దొడ్డిదారిన ఈ ప్రమాదకరమైన దారాలను విక్రయిస్తున్నారు. ప్రజలకు కూడా ఏది సురక్షితమైన దారమో, ఏది చైనా మాంజాయో తెలియక అయోమయానికి గురవుతున్నారు. తక్కువ ధరకే వస్తుందని కొనే ఈ దారం మరొకరి ప్రాణాన్ని తీస్తుందని వినియోగదారులు గుర్తించాలి. ప్రభుత్వం కేవలం కాగితాల మీద నిషేధం విధించడమే కాకుండా, పోలీసు మరియు రెవెన్యూ యంత్రాంగం ద్వారా చిన్న చిన్న వీధి వ్యాపారుల నుండి పెద్ద దుకాణాల వరకు నిరంతర తనిఖీలు చేపట్టాలి. అక్రమంగా విక్రయించే వారిపై భారీ జరిమానాలు మరియు కఠిన చర్యలు తీసుకున్నప్పుడే మార్పు సాధ్యమవుతుంది.
బాధ్యతాయుతమైన పౌరులుగా మన పాత్ర
సమాజంలో మార్పు రావాలంటే కేవలం ప్రభుత్వంపైనే ఆధారపడకూడదు. బాధ్యతాయుతమైన పౌరులుగా మనం కూడా మేల్కోవాలి. స్వచ్ఛంద సంస్థలు, విద్యావంతులు, మరియు సోషల్ మీడియా ఇన్ఫ్లుయెన్సర్లు ఈ చైనా మాంజా వల్ల కలిగే నష్టాలపై విస్తృతంగా ప్రచారం చేయాలి. ముఖ్యంగా తల్లిదండ్రులు తమ పిల్లలకు పతంగులు కొనిచ్చేటప్పుడు అవి సురక్షితమైన కాటన్ దారాలతో (సాదా మాంజా) తయారు చేసినవేనా అని తనిఖీ చేయాలి. పిల్లలకు ఈ ప్రమాదాల గురించి చిన్నతనం నుండే అవగాహన కల్పించాలి. మనం ఒక అడుగు ముందుకు వేసి, మన చుట్టూ ఉన్నవారిని కూడా చైతన్యపరచాలి. “మంచిని పంచుదాం.. మంచిని పెంచుదాం” అనే నినాదంతో సాటి మనుషుల భద్రతకు మనమే పూచీ పడాలి. ఒక చిన్న మాట సాయం ఒక పెద్ద ప్రాణాన్ని కాపాడగలదు.
సామాజిక బాధ్యత మరువద్దు
వ్యాపారం కేవలం లాభాల కోసమే కాకుండా సామాజిక బాధ్యతతో కూడి ఉండాలి. పతంగుల వ్యాపారులు చైనా మాంజాను అమ్మబోమని ప్రతిజ్ఞ చేయాలి. అదేవిధంగా, మీడియా సంస్థలు పండుగ వేళ కేవలం వినోద కార్యక్రమాలకే పరిమితం కాకుండా, మాంజా వల్ల జరిగే ప్రమాదాలపై స్పెషల్ స్టోరీస్, అవేర్నెస్ వీడియోలను ప్రసారం చేయాలి. ప్రముఖులు, సెలబ్రిటీలు కూడా తమ సందేశాల ద్వారా చైనా మాంజా వాడొద్దని ప్రజలను కోరాలి. గ్రామాలు మరియు పట్టణాల్లోని స్థానిక సంఘాలు మైకుల ద్వారా ప్రచారం చేస్తూ, ప్రజలను అప్రమత్తం చేయాలి. ఒక వ్యవస్థగా మనమందరం కలిసికట్టుగా పనిచేస్తేనే, పండుగ రోజుల్లో ఆసుపత్రుల ముందు బాధితుల రోదనలు ఉండవు. అందరూ ఆనందంగా జరుపుకునే పండుగ కోసం మనందరం ఈ బాధ్యతను భుజానికెత్తుకోవాలి.
సురక్షితమైన సంక్రాంతి వైపు అడుగులు
చివరిగా… పండుగలు అనేవి మన సంస్కృతికి చిహ్నాలు. వాటిని జరుపుకునే విధానం మన విజ్ఞతను తెలియజేయాలి. భావి భారత పౌరులుగా మనం ఒక దృఢ నిశ్చయంతో ఉండాలి. అదేంటంటే “నేను చైనా మాంజాను కొనను, ఎవరైనా వాడుతుంటే వారిని నివారిస్తాను.” అని ప్రతిజ్ఞ పూనాలి. సంక్రాంతి సెలవుల్లో ఆకాశం పతంగులతో నిండిపోవాలి, కానీ ఆ దారాలు రక్తసిక్తం కాకూడదు. ఈ సంక్రాంతికి తెలుగు రాష్ట్రాల ప్రజలందరూ సురక్షితంగా, పర్యావరణ హితంగా వేడుకలు జరుపుకోవాలని ఆశిద్దాం. సాటి మనిషి ప్రాణం కంటే మన వినోదం గొప్పది కాదు. ‘నేను సిద్ధం, మరి మీరు సిద్ధమేనా?’ అనే ఈ సందేశాన్ని నలుగురికీ చేరవేసి, ప్రాణనష్టం లేని పండుగను ఆహ్వానిద్దాం. రండి, మానవత్వాన్ని చాటుదాం, అందరికీ సురక్షితమైన సంక్రాంతి శుభాకాంక్షలు తెలుపుదాం.
