పశ్చిమాసియాలో ఇరాన్, ఇజ్రాయెల్, అమెరికా మధ్య నెలకొన్న భీకర యుద్ధ వాతావరణం ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థను కుదిపేస్తోంది. ముఖ్యంగా ప్రపంచ చమురు సరఫరాలో అత్యంత కీలకమైన హార్ముజ్ జలసంధి గుండా రవాణాకు తీవ్ర అంతరాయం ఏర్పడింది. దీనివల్ల అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో ముడిచమురు ధరలు ఆకాశాన్ని తాకాయి. భారత్ తన చమురు అవసరాల కోసం అత్యధికంగా దిగుమతులపైనే ఆధారపడుతోంది కాబట్టి, ఈ పెట్రో ధరల పెరుగుదల దేశీయంగా రవాణా ఛార్జీల పెంపునకు దారితీస్తోంది. లారీలు, వ్యాన్ల రవాణా ఖర్చులు పెరగడంతో పొలం నుండి మార్కెట్కు వచ్చే ప్రతి వస్తువు ఖరీదుగా మారుతోంది. పెట్రోల్, డీజిల్ ధరల సెగ నేరుగా సామాన్యుడి వంటగదిపై పడనుంది. మున్ముందు ఈ ఉద్రిక్తతలు ఇలాగే కొనసాగితే.. రవాణా వ్యవస్థ స్తంభించి నిత్యావసరాల సరఫరాలో తీవ్ర అంతరాయం కలిగే ప్రమాదం ఉంది. ఇది దేశవ్యాప్తంగా వస్తువుల కృత్రిమ కొరతకు కూడా దారితీయవచ్చు.
సామాన్యుడి బడ్జెట్ అస్తవ్యస్తం
యుద్ధ ప్రభావంతో కేవలం పెట్రోల్ మాత్రమే కాకుండా.. నిత్యం మనం వాడే వంట నూనెలు, పప్పు ధాన్యాలు, ఇతర ఆహార పదార్ధాల ధరలు భారీగా పెరగనున్నాయి. భారత్ పామాయిల్, సన్ఫ్లవర్ ఆయిల్ వంటి వంట నూనెలను పెద్ద మొత్తంలో దిగుమతి చేసుకుంటుంది. యుద్ధం కారణంగా సముద్ర మార్గాల్లో నౌకల రాకపోకలు నిలిచిపోవడంతో దిగుమతి వ్యయం పెరిగింది. మార్చి 11, 2026 నాటి తాజా నివేదికల ప్రకారం, దేశీయ మార్కెట్లో వీటి ధరలు ఇప్పటికే 15 నుండి 20 శాతం వరకు పెరిగే సూచనలు కనిపిస్తున్నాయి.
అదనంగా, రసాయన ఎరువుల తయారీకి అవసరమైన ముడి పదార్థాల సరఫరా నిలిచిపోవడం వల్ల వ్యవసాయ పెట్టుబడి ఖర్చులు పెరిగి, భవిష్యత్తులో బియ్యం, గోధుమల ధరలు కూడా పెరగవచ్చు. మరోవైపు, అమెరికా డాలర్తో పోలిస్తే భారత రూపాయి విలువ పడిపోవడం వల్ల దిగుమతి చేసుకునే ప్రతి వస్తువుపై అదనపు భారం పడుతోంది. వెరసి, మధ్యతరగతి, పేద ప్రజల నెలవారీ బడ్జెట్ పూర్తిగా అస్తవ్యస్తమై, పొదుపు చేసుకునే అవకాశం లేకుండా పోతోంది.
ప్రస్తుత గల్ఫ్ సంక్షోభం భారత్లో ద్రవ్యోల్బణాన్ని (Inflation) అదుపు తప్పేలా చేస్తోంది. ప్రభుత్వం వ్యూహాత్మక చమురు నిల్వలను వినియోగిస్తున్నప్పటికీ.. యుద్ధం సుదీర్ఘంగా సాగితే ధరల పెరుగుదలను అరికట్టడం కష్టతరంగా మారుతుంది. కూరగాయలు, పాలు, గుడ్లు వంటి రోజువారీ వస్తువుల ధరలు ఇప్పటికే పెరగడం మొదలైంది. మార్కెట్లో నిత్యావసరాల ధరలు నియంత్రణలో ఉండాలంటే ప్రభుత్వం వెంటనే రవాణా సబ్సిడీలను పెంచడం లేదా పన్నులను తగ్గించడం వంటి చర్యలు చేపట్టాలి.
లేనిపక్షంలో సామాన్య ప్రజల కొనుగోలు శక్తి గణనీయంగా తగ్గిపోతుంది. వ్యాపారులు వస్తువులను అక్రమంగా నిల్వ ఉంచి బ్లాక్ మార్కెట్ చేసే అవకాశం కూడా ఉంది కాబట్టి, ప్రభుత్వం అప్రమత్తంగా ఉండి ధరల పర్యవేక్షణ చేయాల్సిన అవసరం ఉంది. అంతర్జాతీయంగా శాంతి చర్చలు సఫలమైతే తప్ప, ఈ ధరల వేడి నుండి దేశానికి ఉపశమనం లభించేలా లేదు. ప్రజలు కూడా రానున్న కష్టకాలాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకుని తమ వ్యయాలను నియంత్రించుకోవాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది.
