ఉత్తరప్రదేశ్‌ మరోసారి దేశ రాజకీయాల్లో హాట్‌టాపిక్‌గా మారింది. దేశంలో అత్యధిక జనాభా ఉన్న రాష్ట్రాన్ని నాలుగు రాష్ట్రాలుగా విభజించబోతున్నారనే చర్చ ఇప్పుడు తెరపైకి వచ్చింది. దీనికి కారణం యూపీ మంత్రి, సుహెల్‌దేవ్ భారతీయ సమాజ్ పార్టీ అధినేత ఓం ప్రకాశ్‌ రాజ్‌భర్ చేసిన సంచలన వ్యాఖ్యలు. కులగణన పూర్తైన తర్వాత ఉత్తరప్రదేశ్‌ను నాలుగు భాగాలుగా విభజించే అవకాశం ఉందని, ఈ విషయంపై ప్రధాని నరేంద్ర మోదీతో తనకు చర్చ జరిగిందని రాజ్‌భర్ పేర్కొన్నారు. అయితే ఇక్కడే అసలు ప్రశ్న మొదలవుతోంది. నిజంగానే కేంద్ర ప్రభుత్వం యూపీని నాలుగు రాష్ట్రాలుగా చేయాలని నిర్ణయించిందా? లేక ఇది ఒక రాజకీయ డిమాండ్‌ మాత్రమేనా? ఇప్పటివరకు కేంద్ర ప్రభుత్వం నుంచి యూపీ విభజనపై అధికారిక ప్రకటన వెలువడలేదు. అందువల్ల రాజ్‌భర్ వ్యాఖ్యలను కేంద్రం తీసుకున్న తుది నిర్ణయంగా చూడలేం.
పాత ప్రతిపాదన.. మళ్లీ తెరపైకి
యూపీని నాలుగు రాష్ట్రాలుగా విభజించాలనే ఆలోచన మాత్రం కొత్తది కాదు. 2011లో అప్పటి ముఖ్యమంత్రి మాయావతి ప్రభుత్వం ఉత్తరప్రదేశ్‌ను నాలుగు భాగాలుగా విభజించేందుకు అసెంబ్లీలో తీర్మానం చేసింది. ఆ ప్రతిపాదనలో పశ్చిమప్రదేశ్‌, బుందేల్‌ఖండ్‌, అవధ్‌ప్రదేశ్‌, పూర్వాంచల్‌ అనే నాలుగు ప్రాంతాల ఆలోచన ఉంది. పెద్ద రాష్ట్రాన్ని చిన్న పరిపాలనా యూనిట్లుగా విభజిస్తే పాలన ప్రజలకు మరింత చేరువ అవుతుందని, ప్రాంతాల అభివృద్ధిలో ఉన్న అసమానతలను తగ్గించవచ్చని అప్పట్లో వాదనలు వినిపించాయి. అయితే ఆ ప్రతిపాదన ముందుకు సాగలేదు. 2014లో కేంద్ర హోంశాఖ పార్లమెంటుకు ఇచ్చిన సమాధానంలో, యూపీ నుంచి కొత్త రాష్ట్రాల ఏర్పాటుకు సంబంధించిన ఎలాంటి ప్రతిపాదన అప్పటికి కేంద్రం పరిశీలనలో లేదని స్పష్టం చేసింది. అంటే గతంలో కూడా ఈ అంశం రాజకీయ చర్చకు వచ్చినప్పటికీ, అది రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణగా మారలేదు.
ఉత్తరప్రదేశ్‌ విభజన వెనుక రాజకీయ లెక్కలు?
ఇప్పుడు రాజ్‌భర్ చెప్పిన నాలుగు ప్రాంతాల పేర్లు కూడా గత ప్రతిపాదనతో పూర్తిగా ఒకేలా లేవు. ఆయన పూర్వాంచల్‌, మధ్యాంచల్‌, బుందేల్‌ఖండ్‌, హరిత్‌ప్రదేశ్‌ అనే నాలుగు ప్రాంతాల గురించి ప్రస్తావించారు. ముఖ్యంగా పూర్వాంచల్‌కు ప్రత్యేక రాష్ట్ర హోదా వస్తే ఆ ప్రాంతం నుంచి తమ సామాజిక వర్గానికి చెందిన వ్యక్తి ముఖ్యమంత్రి కావాలనే రాజకీయ వ్యాఖ్య కూడా చేశారు. దీంతో ఈ అంశం కేవలం పరిపాలనా విభజన చర్చకే పరిమితం కాకుండా, 2027 యూపీ అసెంబ్లీ ఎన్నికల నేపథ్యంలో రాజకీయ ప్రాధాన్యం కూడా సంతరించుకుంది. అయితే రాష్ట్ర విభజన జరగాలంటే కేవలం ఒక మంత్రి ప్రకటన సరిపోదు. భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్‌ 3 ప్రకారం కొత్త రాష్ట్రాల ఏర్పాటు లేదా ప్రస్తుత రాష్ట్రాల సరిహద్దుల మార్పుకు పార్లమెంట్‌ చట్టం చేయాల్సి ఉంటుంది. అందువల్ల యూపీని నాలుగు రాష్ట్రాలుగా మార్చడం అనేది అనేక రాజ్యాంగ, పరిపాలనా, రాజకీయ దశలతో కూడిన ప్రక్రియ.
అసలు మోదీ ప్లాన్ ఏంటి?
అయితే ఈ చర్చ వెనుక మరో ముఖ్యమైన ప్రశ్న ఉంది. ఉత్తరప్రదేశ్‌ లాంటి భారీ రాష్ట్రాన్ని చిన్న రాష్ట్రాలుగా విభజిస్తే పాలన, అభివృద్ధి, ప్రాంతీయ ప్రాతినిధ్యంలో మార్పులు వస్తాయా? ఒకవైపు చిన్న రాష్ట్రాలతో పరిపాలన సులభమవుతుందని విభజనకు అనుకూలంగా వాదించే వారు ఉన్నారు. మరోవైపు ఇప్పటికే ఉన్న రాష్ట్రం ఆర్థికంగా, పారిశ్రామికంగా ముందుకు వెళ్తున్న సమయంలో విభజన అవసరమా అనే ప్రశ్న కూడా వినిపిస్తోంది. కాబట్టి ప్రస్తుతం “యూపీ నాలుగు రాష్ట్రాలుగా విడిపోవడం ఖాయం” అని చెప్పడానికి ఆధారం లేదు. అలాగే “మోదీ ప్రభుత్వం అలాంటి ప్లాన్ ఏదీ చేయడం లేదు” అని తేల్చి చెప్పే అధికారిక ప్రకటన కూడా ఈ తాజా చర్చకు సంబంధించి కనిపించలేదు. ప్రస్తుతానికి ఇది ఓం ప్రకాశ్‌ రాజ్‌భర్ చేసిన వ్యాఖ్యలతో మళ్లీ వేడెక్కిన రాష్ట్ర విభజన చర్చ. ఇక కేంద్ర ప్రభుత్వం దీనిపై అధికారికంగా ఏదైనా అడుగు వేస్తుందా? కులగణన తర్వాత ఈ అంశం ఎటు వెళ్తుంది? అన్నదే ఇప్పుడు ఆసక్తికరంగా మారింది.
