వేసవికాలం ఎండల నుంచి ఉపశమనం ఇస్తూ వర్షాలు పడుతుంటే మనసుకెంతో హాయిగా ఉంటుంది కదూ. వేడి వేడిగా పకోడీలు తింటూ, చల్లటి వాతావరణాన్ని ఎంజాయ్ చేయడం అందరికీ ఇష్టమే. కానీ, సరిగ్గా ఇదే టైమ్లోనే మన ఇంటి తలుపు తట్టడానికి కొన్ని డేంజర్ జబ్బులు కూడా రెడీగా ఉంటాయి. వర్షాకాలం వచ్చిందంటే చాలు.. ఊరు, వాడ అనే తేడా లేకుండా ప్రతి ఇంటా వినిపించే పేర్లు ‘డెంగ్యూ’ మరియు ‘వైరల్ ఫీవర్స్’. చిన్నగా ఒళ్లు నొప్పులతో మొదలై, ప్లేట్లెట్స్ పడిపోయే వరకు వెళ్లే ఈ జ్వరాలు మనల్ని అల్లాడించేస్తాయి. హాస్పిటళ్లన్నీ పేషెంట్లతో కిక్కిరిసిపోవడానికి మెయిన్ రీజన్ ఈ సీజనల్ వ్యాధులే. అసలు ఈ వర్షాకాలంలో జ్వరాలు ఎందుకు అంత స్పీడ్గా ఎటాక్ చేస్తాయి? వాటి నుంచి మనల్ని మనం ఎలా కాపాడుకోవాలో ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం.
ముందుగా డెంగ్యూ గురించి మాట్లాడుకుంటే.. ఇది ‘ఎడిస్’ అనే ఒక రకం దోమ కుట్టడం వల్ల వస్తుంది. ఈ దోమల స్పెషాలిటీ ఏంటంటే, ఇవి మురికి నీటిలో కాకుండా మన ఇళ్ల చుట్టుపక్కల ఉండే మంచి నీటిలోనే పెరుగుతాయి. వర్షం పడినప్పుడు ఇంటి పైన పాత టైర్లు, వాడని పూల కుండీలు, పగిలిపోయిన ప్లాస్టిక్ డబ్బాలు లేదా కూలర్లలో నీళ్లు నిల్వ ఉండిపోతాయి కదా.. సరిగ్గా అక్కడే ఈ దోమలు గుడ్లు పెట్టి వందల సంఖ్యలో పుట్టుకొస్తాయి. ఇక వైరల్ ఫీవర్స్ విషయానికొస్తే, ఈ సీజన్లో వాతావరణం చల్లబడటం వల్ల వైరస్లు చాలా యాక్టివ్గా మారుతాయి. ఒకరికి జ్వరం గానీ, జలుబు గానీ వస్తే.. వాళ్లు తుమ్మినా, దగ్గినా ఆ వైరస్ గాల్లోకి చేరి పక్కనున్న వాళ్లకు చాలా ఈజీగా స్ప్రెడ్ అయిపోతుంది.
మరి ఈ జ్వరాలు వస్తే ఎలా గుర్తుపట్టాలి? మామూలు వైరల్ ఫీవర్ అయితే మూడు నాలుగు రోజుల్లో తగ్గిపోతుంది. కానీ డెంగ్యూ వస్తే మాత్రం ఒళ్లు ముక్కలైపోయేలా విపరీతమైన కండరాల నొప్పులు, కళ్ల వెనుక భాగంలో నొప్పి, తీవ్రమైన తలనొప్పి, వాంతులు, ఒంటిపై ఎర్రటి మచ్చలు వస్తాయి. అన్నింటికంటే ముఖ్యంగా బ్లడ్లో ఉండే ‘ప్లేట్లెట్స్’ కౌంట్ పడిపోతుంది. చాలా మంది చేసే పెద్ద తప్పు ఏంటంటే.. జ్వరం రాగానే డాక్టర్ను సంప్రదించకుండా మెడికల్ షాపుకి వెళ్లి సొంతంగా యాంటీబయాటిక్స్ లేదా పెయిన్ కిల్లర్స్ వాడేస్తుంటారు. డెంగ్యూ ఉన్నప్పుడు కొన్ని రకాల పెయిన్ కిల్లర్స్ వాడితే బ్లీడింగ్ అయ్యే ఛాన్స్ ఉంటుంది బాస్, అందుకే జ్వరం వస్తే అస్సలు లైట్ తీసుకోకుండా వెంటనే బ్లడ్ టెస్ట్ చేయించుకోవడం చాలా అవసరం.
ఈ జ్వరాల బారిన పడకుండా ఉండాలంటే కొన్ని చిన్న జాగ్రత్తలు పాటిస్తే చాలు. మన ఇంటి చుట్టుపక్కల ఎక్కడా నీరు నిల్వ ఉండకుండా చూసుకోవడం ఫస్ట్ రూల్. వారానికి ఒక్కసారైనా డ్రై డే లాగా ఇంట్లోని కూలర్లు, డబ్బాలన్నీ క్లీన్ చేసుకోవాలి. దోమలు కుట్టకుండా ఫుల్ హ్యాండ్స్ బట్టలు వేసుకోవడం, రాత్రి పూట మస్కిటో నెట్స్ వాడటం మంచిది. అలాగే బాడీ ఇమ్యూనిటీ పెంచుకోవడానికి వేడి వేడి ఆహారం తినాలి, కాచి చల్లార్చిన నీటిని మాత్రమే తాగాలి. ఒకవేళ జ్వరం వస్తే కంగారు పడిపోకుండా ఓఆర్ఎస్ (ORS) నీళ్లు, కొబ్బరి నీళ్లు తాగుతూ బాడీని డీహైడ్రేట్ అవ్వకుండా చూసుకోవాలి. వర్షాకాలాన్ని ఎంజాయ్ చేద్దాం.. కానీ కొంచెం అలర్ట్గా ఉండి ఆరోగ్యాన్ని కూడా కాపాడుకుందాం.
