ఉదయాన్నే లేచి పోలింగ్ బూత్కు వెళ్లిన పౌరుడికి మీ పేరు జాబితాలో లేదు అని చెబితే అది కేవలం సాంకేతిక పొరపాటా, లేక మీ పౌర హక్కుపై జరిగిన నిశ్శబ్ద దాడినా? ఒక దేశంలో ఏకంగా పదమూడు కోట్ల మంది ఓట్లు ఉన్నపళంగా గాల్లో కలిసిపోతుంటే, దానికి బాధ్యత వహించాల్సిన రాజ్యాంగ సంస్థ సమాధానం దాటవేస్తే దాన్ని ప్రజాస్వామ్యం అందామా? అంతకంటే దారుణంగా, ఆ వ్యవస్థను నడిపించే ముగ్గురు ఉన్నతాధికారులే ఒకరిపై ఒకరు కుట్రలు, అక్రమాల ఆరోపణలు చేసుకుంటూ తిరుగుబాటు జెండా ఎగరేస్తుంటే అసలు ఈ దేశంలో జరుగుతున్న ఎన్నికలు నిజమైనవేనా? భారత ప్రజాస్వామ్యానికి రక్షణ కవచంగా నిలవాల్సిన ఎన్నికల కమిషన్ లోపల అసలు ఏం జరుగుతోంది?
ఇది కూడా చదవండి: ఆంధ్రప్రదేశ్ లో స్థానిక ఎన్నికలకు కౌంట్డౌన్.. అక్టోబర్లో నోటిఫికేషన్?
ప్రక్షాళన పేరిట అదృశ్యమవుతున్న ఓట్లు
ఓటర్ల జాబితాను ప్రక్షాళన చేస్తామంటూ ప్రారంభించిన స్పెషల్ ఇంటెన్సివ్ రివిజన్ ప్రక్రియ నేడు కోట్లాది మంది పౌరుల ప్రాథమిక హక్కును హరించే ఒక సాధనంగా మారింది. దేశవ్యాప్తంగా దాదాపు పదమూడు కోట్ల మంది ఓటర్లను ఒక్కసారిగా ముసాయిదా జాబితాల నుంచి తొలగించడం సాధారణ విషయం కాదు. సరిహద్దు రాష్ట్రాల నుంచి బడా నగరాల వరకు కోట్ల సంఖ్యలో ఓట్లు మాయమైపోవడం వెనుక ఉన్న ప్రామాణిక కారణాలను బహిర్గతం చేయకపోవడం తీవ్ర అనుమానాలకు తావిస్తోంది. శుద్ధి పేరిట సామాన్య, నిరుపేద పౌరులను ఓటుకు దూరం చేసే ఈ కేంద్రీకృత తీరు వ్యవస్థ పారదర్శకతను తీవ్రంగా దెబ్బతీస్తోంది.
కమిషన్ లోపల రేగిన అంతర్గత తిరుగుబాటు
ఈ సంక్షోభం కేవలం బయటి రాజకీయ విమర్శలతోనే ఆగిపోలేదు. కమిషన్ నాలుగు గోడల మధ్యే లొసుగులు రచ్చకెక్కాయి. ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ తీసుకుంటున్న ఏకపక్ష నిర్ణయాలపై తోటి ఇద్దరు కమిషనర్లు గత పది నెలల్లో ఏకంగా పద్నాలుగు సార్లు రాతపూర్వకంగా తమ తీవ్ర అసమ్మతిని వ్యక్తం చేయడం, ఏకంగా క్యాబినెట్ కార్యదర్శికి ఫిర్యాదు చేయడం వ్యవస్థలోని సంక్షోభానికి నిదర్శనం. స్థానిక అధికారుల ప్రమేయం లేకుండా ఢిల్లీ నుంచే కేంద్రీకృత వ్యవస్థ ద్వారా ఓటర్ల జాబితాలను శాసించడం, చట్టపరమైన అనుమతులు లేకుండా నమోదు పత్రాలలో క్రొత్త నిబంధనలు చేర్చడం ద్వారా ప్రధాన కమిషనర్ పరిమితులను దాటుతున్నారనేది స్పష్టమవుతోంది.
ఇది కూడా చదవండి: 2029 ఎన్నికల్లో జెన్ జెడ్ ఓటు కీలకమా?
నియామకాలపై పెరిగిన రాజకీయ నీడలు
ఈ సమస్త వైఫల్యాలకు మూలం కమిషనర్ల నియామక పద్ధతిలోనే దాగి ఉంది. రెండు వేల ఇరవై మూడో సంవత్సరంలో తీసుకొచ్చిన నూతన చట్టం ద్వారా భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తిని నియామక ప్యానెల్ నుంచి తప్పించి, ఆయన స్థానంలో కేంద్ర మంత్రిని చేర్చడంతోనే వ్యవస్థ స్వయంప్రతిపత్తి దెబ్బతిన్నది. ప్రభుత్వాలను నిష్పాక్షికంగా ఎన్నుకోవాల్సిన సంస్థలో, ఆ అధికారులను ఎన్నుకునే అధికారాన్ని పూర్తిగా కార్యనిర్వాహక వర్గమే తన చేతుల్లోకి తీసుకోవడం రాజ్యాంగ సమతుల్యతను తలకిందులు చేసింది.
ఇది కూడా చదవండి: రాష్ట్ర ఎన్నికల్లో గెలుపోటములు ఆ.. ఓటరు పైనే ఆధారపడి ఉంది..!
వ్యవస్థాగత పునర్నిర్మాణమే తక్షణ మార్గం
ఎన్నికల వ్యవస్థపై ప్రజలకు నమ్మకం సడలిన నాడు ఎంతటి మహా ప్రజాస్వామ్యమైనా కూలిపోక తప్పదు. ఈ సంక్షోభం నుంచి బయటపడాలంటే తొలగించిన ప్రతి ఓటుపై స్వతంత్ర ఆడిట్ జరగడంతో పాటు, నియామక ప్రక్రియలో తటస్థతను పునరుద్ధరించాల్సిన చారిత్రాత్మక బాధ్యత అత్యున్నత న్యాయస్థానంపై ఉంది. రాజ్యాంగబద్ధమైన సంస్థలు పాలకుల ప్రాపకం కోసం కాక, పౌరుల హక్కులను కాపాడేందుకు పనిచేసినప్పుడే ప్రజాస్వామ్యానికి అసలైన మనుగడ ఉంటుంది.
