ఒకప్పుడు ప్రపంచంలోని నాలుగో వంతు భూభాగాన్ని పాలించిన బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యం గురించి మనం చదివాం. కానీ ఇప్పుడు అదే బ్రిటన్లోని కొన్ని ప్రాంతాలు స్వతంత్ర దేశాలుగా మారాలనే డిమాండ్లు వినిపిస్తున్నాయి. యునైటెడ్ కింగ్డమ్ (UK) అనేది ఇంగ్లాండ్, స్కాట్లాండ్, వేల్స్, ఉత్తర ఐర్లాండ్ అనే నాలుగు భాగాలతో ఏర్పడింది. వీటిలో ముఖ్యంగా స్కాట్లాండ్, ఉత్తర ఐర్లాండ్, వేల్స్లోని కొన్ని రాజకీయ శక్తులు బ్రిటన్ నుంచి విడిపోయి స్వయం ప్రతిపత్తి లేదా పూర్తి స్వాతంత్ర్యం కోరుతున్నాయి. ఇటీవల ఈ మూడు ప్రాంతాల నాయకులు కలిసి భవిష్యత్తులో రాజ్యాంగపరమైన మార్పులు అవసరమని, తమ ప్రజలు తమ భవిష్యత్తును నిర్ణయించుకునే హక్కు కలిగి ఉండాలని ప్రకటించడంతో ఈ చర్చ మరింత వేడెక్కింది.
స్కాట్లాండ్ ఎందుకు విడిపోవాలనుకుంటోంది?
స్వాతంత్ర్య ఉద్యమాల్లో అత్యంత బలంగా కనిపించేది స్కాట్లాండ్ది. 2014లో అక్కడ ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ జరిగింది. అప్పట్లో 55 శాతం మంది యూకేలోనే కొనసాగాలని ఓటు వేశారు. అయితే 2016లో జరిగిన బ్రెగ్జిట్ తర్వాత పరిస్థితులు మారాయి. యూరోపియన్ యూనియన్లో కొనసాగాలని స్కాట్లాండ్లో చాలామంది కోరుకున్నప్పటికీ.. మొత్తం యూకే తీసుకున్న నిర్ణయంతో బయటకు రావాల్సి వచ్చింది. దీంతో స్కాటిష్ నేషనల్ పార్టీ (SNP) మరోసారి స్వాతంత్ర్య డిమాండ్ను బలంగా ముందుకు తెచ్చింది. వారి వాదన ప్రకారం స్వతంత్ర దేశంగా ఉంటే యూరోప్తో సంబంధాలను మరింత బలోపేతం చేసుకోవచ్చని భావిస్తున్నారు. అయితే ఆర్థిక స్థిరత్వం, కరెన్సీ, రక్షణ వంటి అంశాలు ఇంకా పెద్ద ప్రశ్నలుగానే ఉన్నాయి.
ఉత్తర ఐర్లాండ్, వేల్స్ కథ వేరు
ఉత్తర ఐర్లాండ్లో పరిస్థితి మరింత భిన్నంగా ఉంటుంది. అక్కడ కొందరు యూకేలోనే కొనసాగాలని కోరుకుంటే.. మరికొందరు రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఐర్లాండ్తో కలవాలని కోరుకుంటున్నారు. గుడ్ ఫ్రైడే ఒప్పందం ప్రకారం అవసరమైతే భవిష్యత్తులో ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ ద్వారా ఐర్లాండ్తో ఏకీకరణపై నిర్ణయం తీసుకునే అవకాశం ఉంది. వేల్స్లో కూడా స్వాతంత్ర్య భావనలు పెరుగుతున్నప్పటికీ, స్కాట్లాండ్ స్థాయిలో ఇంకా బలంగా లేవు. అయినప్పటికీ వేల్స్లోని ప్లెయిడ్ కమ్రి పార్టీ ఎక్కువ అధికారాలు లేదా భవిష్యత్తులో స్వాతంత్ర్య అవకాశాల కోసం ప్రయత్నిస్తోంది. ప్రస్తుతం ఈ మూడు ప్రాంతాల్లోనూ స్వయం ప్రతిపత్తి లేదా స్వాతంత్ర్యాన్ని సమర్థించే రాజకీయ శక్తుల ప్రభావం పెరుగుతోంది.
నిజంగా బ్రిటన్ విడిపోవడం సాధ్యమేనా?
సిద్ధాంతపరంగా చూస్తే సాధ్యమే. కానీ అది అంత తేలికైన ప్రక్రియ కాదు. స్కాట్లాండ్ లేదా వేల్స్ స్వతంత్ర దేశాలుగా మారాలంటే రాజకీయ ఒప్పందాలు, ప్రజాభిప్రాయ సేకరణలు, పార్లమెంటరీ ఆమోదాలు వంటి అనేక దశలు దాటాల్సి ఉంటుంది. ఉత్తర ఐర్లాండ్ విషయంలో ఐర్లాండ్తో ఏకీకరణకు ప్రత్యేక చట్టపరమైన మార్గం ఉంది. అయితే స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన తర్వాత ఆర్థిక వ్యవస్థ, సరిహద్దులు, వాణిజ్యం, కరెన్సీ, రక్షణ వ్యవస్థ వంటి అనేక అంశాలను కొత్తగా నిర్మించుకోవాల్సి ఉంటుంది. అందుకే స్వాతంత్ర్యానికి మద్దతు ఉన్నవారితో పాటు వ్యతిరేకించే వర్గాలు కూడా గట్టిగానే ఉన్నాయి. ప్రస్తుతం ప్రజాభిప్రాయం కూడా పూర్తిగా ఒకవైపుగా లేదు.
భవిష్యత్తులో ఏమి జరగొచ్చు?
ప్రస్తుతం యునైటెడ్ కింగ్డమ్ వెంటనే విచ్ఛిన్నమవుతుందని చెప్పడం కష్టం. కానీ గతంలో కంటే ఇప్పుడు ఈ చర్చ చాలా బలంగా వినిపిస్తోంది. స్కాట్లాండ్, వేల్స్, ఉత్తర ఐర్లాండ్ నాయకులు కలిసి రాజ్యాంగ మార్పులపై ఒత్తిడి తీసుకురావడం కొత్త పరిణామంగా భావిస్తున్నారు. మరోవైపు లండన్లోని కేంద్ర ప్రభుత్వం మాత్రం దేశ ఐక్యతను కొనసాగించాలని చూస్తోంది. అందువల్ల రాబోయే సంవత్సరాల్లో యూకే మరింత అధికార వికేంద్రీకరణ వైపు వెళ్లవచ్చు లేదా కొన్ని ప్రాంతాల్లో స్వాతంత్ర్యంపై కొత్త ప్రజాభిప్రాయ సేకరణలు జరగవచ్చు. ఒకప్పుడు ప్రపంచాన్ని ఏలిన సామ్రాజ్యం ఇప్పుడు తన అంతర్గత ఐక్యతను కాపాడుకోవాల్సిన పరిస్థితిని ఎదుర్కొంటుండటం చరిత్రలో ఆసక్తికరమైన మలుపుగా మారింది.
